NHẬN DIỆN VÀ CAN THIỆP NGUY CƠ HÀNH VI TỰ GÂY HẠI Ở NGƯỜI BỆNH RỐI LOẠN TÂM THẦN DO SỬ DỤNG CHẤT KÍCH THÍCH

NHẬN DIỆN VÀ CAN THIỆP NGUY CƠ HÀNH VI TỰ GÂY HẠI

Ở NGƯỜI BỆNH RỐI LOẠN TÂM THẦN DO SỬ DỤNG CHẤT KÍCH THÍCH

Rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng chất kích thích là nhóm bệnh lý phức tạp, có nguy cơ cao dẫn đến các hành vi nguy hiểm cho bản thân và cộng đồng. Nếu không được phát hiện, điều trị liên tục và quản lý chặt chẽ, các rối loạn này có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe thể chất, tâm thần và xã hội.

Trường hợp lâm sàng điển hình

Bệnh viện Sức khỏe Tâm thần vừa tiếp nhận điều trị một trường hợp người bệnh nam giới có tiền sử rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng chất kích thích kéo dài nhiều năm. Người bệnh từng được điều trị chuyên khoa tâm thần nhiều đợt, tuy nhiên việc tuân thủ điều trị ngoại trú chưa đầy đủ. Trong giai đoạn bệnh diễn biến nặng, người bệnh đã thực hiện hành vi tự gây hại đặc biệt nghiêm trọng là nhảy cầu Bãi Cháy. Người bệnh được phát hiện kịp thời và được chuyển cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh trong tình trạng đa chấn thương, nguy kịch, được điều trị tích cực bằng các biện pháp hồi sức, phẫu thuật và điều trị nội khoa.

Sau khi tình trạng chấn thương được kiểm soát, người bệnh tiếp tục xuất hiện các biểu hiện rối loạn tâm thần, tiềm ẩn nguy cơ cao về hành vi, do đó được chuyển viện đến Bệnh viện Sức khỏe Tâm thần để điều trị chuyên khoa. Tại thời điểm nhập viện, người bệnh tỉnh, tiếp xúc được, song có biểu hiện phủ định bệnh, tư duy khép kín, khí sắc trầm, buồn chán, mệt mỏi, căng thẳng, kèm theo có rối loạn ăn ngủ, ảo thanh xui khiến. Đây là những dấu hiệu cảnh báo lâm sàng quan trọng, cho thấy người bệnh thuộc nhóm nguy cơ cao cần được theo dõi sát về ý tưởng và hành vi tự gây hại trong môi trường điều trị an toàn.

Bên cạnh đó, bệnh viện cũng đang điều trị một trường hợp người bệnh nam khác có tiền sử rối loạn tâm thần do sử dụng chất kích thích. Trong quá trình bệnh tiến triển, người bệnh liên tục thực hiện hành vi tự gây tổn thương cơ thể bằng cách dùng đầu thuốc lá đang cháy tự châm vào nhiều vùng da trên cơ thể. Đây là dạng hành vi tự hại lặp đi lặp lại không nhằm mục đích tự sát, nhưng phản ánh tình trạng rối loạn kiểm soát hành vi, căng thẳng cảm xúc kéo dài và nguy cơ cao xảy ra các biến cố nghiêm trọng nếu không được can thiệp kịp thời. Người bệnh hiện đang được theo dõi sát, điều trị chuyên khoa và áp dụng các biện pháp đảm bảo an toàn trong quá trình điều trị nội trú.

Đánh giá và can thiệp y khoa

Trước những trường hợp trên, các bác sĩ chuyên khoa tâm thần đã tiến hành thăm khám, đánh giá toàn diện tình trạng tâm thần, mức độ lệ thuộc các chất gây nghiện của người bệnh, nguy cơ hành vi tự gây hại và các yếu tố tâm lý – xã hội liên quan. Trên cơ sở đó, phác đồ điều trị cá thể hóa được xây dựng và triển khai cho phù hợp, kết hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa điều trị bằng thuốc và các biện pháp theo dõi, can thiệp tâm lý - hành vi. Trong quá trình điều trị nội trú, người bệnh được theo dõi sát diễn biến tâm thần, hành vi, các chỉ số sinh tồn và tác dụng phụ của thuốc. Đồng thời, các biện pháp đảm bảo an toàn cho người bệnh được áp dụng nghiêm ngặt nhằm phòng ngừa nguy cơ phát sinh các hành vi nguy hiểm trong thời gian điều trị. Công tác chăm sóc tinh thần, hỗ trợ tâm lý được chú trọng, đồng thời tăng cường tư vấn, hướng dẫn gia đình về vai trò đồng hành, giám sát và phối hợp lâu dài trong quá trình điều trị cho người bệnh.

Thông điệp chuyên môn

Qua các trường hợp lâm sàng này, các bác sĩ nhấn mạnh rằng: rối loạn tâm thần do sử dụng chất kích thích có thể dẫn đến các hành vi tự gây hại rất cụ thể, nguy hiểm và khó lường, nếu không được điều trị liên tục và quản lý chặt chẽ. Việc tuân thủ điều trị, phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo như phủ định bệnh, rối loạn giấc ngủ, căng thẳng cảm xúc kéo dài có ý nghĩa quyết định trong phòng ngừa tái phát và hạn chế các hậu quả đáng tiếc.

Với tinh thần trách nhiệm, chuyên môn vững vàng và sự tận tâm trong chăm sóc, Bệnh viện Sức khỏe Tâm thần luôn sẵn sàng đồng hành cùng người bệnh và gia đình trong quá trình điều trị, góp phần bảo vệ sức khỏe tâm thần cộng đồng và xây dựng một xã hội an toàn, nhân văn.