Khốn khổ vì bác sĩ… internet

Chị N.T.M.X (31 tuổi) đã mang thai tuần thứ 34 nhưng kết quả siêu âm cho thấy em bé vẫn ở ngôi mông. Sợ phải sinh mổ, chị dành thời gian lên các diễn đàn để hỏi thăm những phương pháp có thể giúp em bé trở đầu. Trên một diễn đàn về chăm sóc con cái, một số người bày cho chị cách… trồng cây chuối hay lau sàn nhà.

Trồng cây chuối thì chị không dám làm vì sợ té ngã và cũng làm không nổi khi đang mang cái bầu đã gần đến ngày sinh. Thế là chị miệt mài lau sàn theo tư thế quỳ như một kinh nghiệm trên diễn đàn. Một tuần sau, kết quả siêu âm cho thấy thai vẫn chưa xoay đầu, còn chị thì gánh thêm chứng đau lưng do quỳ lau sàn.

Lợi bất cập hại

Không chịu thua, chị X. tiếp tục săn “bí kíp” và mừng rỡ khi đọc được bài viết về “thủ thuật xoay thai bên ngoài” trên một trang web chuyên viết về hôn nhân gia đình. Trước đây, chị đã nghe người ta nói về cách làm này nhưng bán tín bán nghi nên chưa dám thử, nay đọc bài viết như tiếp thêm lòng tin, nên chị nhờ người nhà xoa nắn cái bầu theo như “bác sĩ internet” chỉ dẫn.

Thai phụ nên tìm kiếm thông tin chăm sóc thai kỳ từ những website có độ tin cậy cao

Ba ngày sau, chị lại phải nhập viện vì đau bụng dữ dội, có dấu hiệu dọa sinh non, trong khi em bé thì vẫn cứ ở ngôi mông. “Phương pháp “ngoại xoay thai” ngày nay người ta không sử dụng nữa vì nó dễ dẫn đến các biến chứng. Lực bên ngoài muốn tác động vào bào thai thì phải vượt qua thành bụng rất dày, cơ tử cung, các phần phụ của thai… nên khó lòng xoay trở được em bé. Mà nếu cố xoay trở, tác động ngoại lực quá mạnh có thể gây chấn thương, nhau bong non, kích thích tử cung gây sinh non..., rất nguy hiểm” - Bác sĩ (BS) Nguyễn Ngọc Thông, Giám đốc Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản TPHCM, cho biết.

Thai phụ T.T.T.N (26 tuổi) thì lại cố ăn mặn ngay từ giai đoạn chuẩn bị mang thai vì muốn sinh con trai, theo một bí quyết từ internet. Mặc cho những bữa ăn được nêm nếm mặn chát và cơ thể ngày một phù nề, chị vẫn quyết tuân theo “cho kịp trước khi giới tính thai nhi được hình thành”. Theo BS Thông, các trang web mà chị N. tham khảo trước hết đã vi phạm pháp luật, bởi hiện nay tất cả các hành vi tuyên truyền về lựa chọn, can thiệp giới tính thai nhi đều bị cấm. Hơn nữa, ăn mặn để có con trai cũng là một mẹo vô căn cứ, chưa được khoa học chứng minh. Chế độ ăn mất cân bằng này có thể khiến thai phụ bị rối loạn chuyển hóa muối - nước, cao huyết áp thai kỳ…

Theo BS Trần Ngọc Hải, Trưởng Phòng Kế hoạch - Tổng hợp Bệnh viện (BV) Từ Dũ, ông gặp khá nhiều trường hợp thai phụ tin vào những lời khuyên khá buồn cười như kiêng những thực phẩm nhờn nhờn như rau mồng tơi vì sợ thai… tuột mất, ăn nhiều trứng ngỗng cho khỏe - trong khi đây là một loại thực phẩm dễ gây đầy bụng ở cả người thường, huống gì là bà bầu!

Lời khuyên “vận động nhiều cho dễ đẻ” cũng được nhiều bà bầu tuân theo triệt để, thậm chí có các “trường phái” còn cho rằng nên siêng leo cầu thang! Tuy nhiên, theo BS Thông, leo cầu thang chỉ là một cách chữa mẹo thiếu cơ sở và hoàn toàn không nên tuân theo. Thai phụ thường được khuyên nên vận động nhẹ nhàng, tránh ngồi lâu và cũng cần tránh luôn việc leo cao, đi đứng ở những nơi không an toàn để khỏi bị té ngã. Một số bài tập dành cho thai phụ có thể có lợi cho việc sinh nở nhưng nếu quá gắng sức sẽ phản tác dụng.

Không có lời khuyên nào luôn đúng

Cũng theo BS Trần Ngọc Hải, một lời khuyên có thể đúng với người này nhưng không đúng với người kia, bởi thể trạng mỗi người mỗi khác. Ví dụ, lời khuyên “phụ nữ mang thai nên đi lại nhiều cho dễ sinh” đúng với đa số nhưng lại sai đối với những người đã có vết mổ cũ vì việc di chuyển quá nhiều, vận động không phù hợp có thể làm nứt vết mổ. Lời khuyên thai phụ phải bồi bổ thứ này, thứ kia, ăn nhiều, tăng cân... cho con khỏe mạnh, to lớn cũng rất thường gặp.

Thực ra, việc tăng cân, bồi bổ phải phụ thuộc vào thể trạng của từng người, nếu người phụ nữ đó trước đây đã có chế độ dinh dưỡng đầy đủ, cân đối... thì việc cố “ăn cho 2 người” chỉ tạo thêm nguy cơ cho thai kỳ. Thai phụ quá cân thường sinh khó và dễ gặp các tai biến sản khoa, đứa bé cũng không khỏe mạnh. Với người vốn đã thừa cân từ trước khi mang bầu thì càng nguy hiểm vì dễ dẫn đến các bệnh lý về nội tiết, tim mạch.

BS Nguyễn Ngọc Thông khuyến cáo: Việc tìm hiểu thông tin chăm sóc sức khỏe trên internet rất nên làm nhưng cần hiểu thông tin ấy chỉ chung chung. Qua đó, thai phụ có thể nhận biết các dấu hiệu bất thường, biết đến các biện pháp chăm sóc thai kỳ thông dụng... Khi nhận ra sự bất thường hoặc trước khi muốn áp dụng bài tập, chế độ ăn uống nào đó, hãy tìm đến bác sĩ chuyên khoa để được chắc chắn rằng điều đó tốt cho mình, chứ đừng tự làm bác sĩ.