Bệnh viện BVSK Tâm Thần Quảng Ninh

https://benhvientamthanquangninh.vn

Dịch SARS và cuộc hành trình 45 ngày phi thường

Dịch SARS là một trong những dịch bệnh nguy hiểm mới nổi đầu tiên được ghi nhận trong thế kỷ 21.
Dịch SARS là một trong những dịch bệnh nguy hiểm mới nổi đầu tiên được ghi nhận trong thế kỷ 21.Chỉ trong một thời gian ngắn, SARS đã lây lan ra 32 quốc gia, hơn 8.000 người mắc và 916 người tử vong. Sự nảy nở nhanh của bệnh cùng với đặc tính dễ lây lan đã gây tâm lý hoang mang, lo lắng tột độ cho những người phải tiếp xúc, sống gần khu vực có bệnh nhân.

Tuy nhiên, sau 45 ngày chống chọi với dịch bệnh, Việt Nam là quốc gia đầu tiên trên thế giới được Tổ chức Y tế (WHO) công nhận khống chế thành công dịch nhờ sự quyết tâm của lãnh đạo Bộ Y tế cùng sự dũng cảm, hy sinh và những “chiến thuật” sáng tạo của các bác sỹ trong cuộc chiến này.

Cái khó ló cái “khôn”

Chia sẻ về những thành công trong khống chế dịch bệnh SARS, giáo sư Lê Đăng Hà, nguyên Giám đốc Viện Y học lâm sàng các bệnh nhiệt đới (nay là Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương) cười bảo: “Chính trong hoàn cảnh khó khăn đó đã ló cái khôn.”

Bác sỹ Hà nhớ lại, những ngày cao điểm của dịch dịch SARS khiến các bác sỹ, nhân viên y tế “quay cuồng” vì tình trạng viêm phổi của người bệnh tiến triển rất nhanh.

“Mới hôm trước phổi của bệnh nhân chưa bị tổn thương nhiều, nhưng sang đến hôm sau thì đã trắng xóa. Bệnh nhân không thở được, dẫn tới suy hô hấp. Và đặc biệt, có một điều các bác sỹ trăn trở là tại sao có một số bệnh nhân không hề tiếp xúc với người bệnh mà vẫn mắc bệnh?”

Vì vậy, câu hỏi đó cứ thôi thúc ông và những bác sỹ cần phải tìm tòi và sáng tạo ra cách phòng bệnh hiệu quả. Cuối cùng, qua bao nhiêu gian khó, câu trả lời cho điều băn khoăn đó đã có.

Ông Hà cho hay, nguyên nhân là do những phòng bệnh trước đây vốn dùng làm nơi điều trị bệnh nhân, dù đã được vệ sinh nhưng không thể tiêu diệt được hết nguồn bệnh còn khu trú trong những thiết bị y tế, máy lạnh nên kể cả khi bệnh nhân đã xuất viện thì virus vẫn tồn tại. Trong khi đó, máy làm sạch không khí thì quá đắt, giá lên tới vài trăm triệu đồng, vì vậy nguồn tài chính của viện không cho phép.

Trong bối cảnh đó, “cái khó ló đã ló ra cái khôn”, ông cùng các bàn bạc, quyết định đầy táo bạo là không dùng điều hòa nhiệt độ mà tiến hành mở hết cửa sổ buồng có bệnh nhân SARS, đóng kín cửa ra vào, dùng các quạt máy mạnh để thông gió, đẩy virus ra ngoài trời nắng, để chúng bị nhiệt độ tiêu diệt.

“Cách làm đỡ tốn kém mà lại hiệu quả. Bệnh nhân dần khỏi bệnh, không một nhân viên y tế nào của Viện bị lây nhiễm bệnh. Đặc biệt, sau 45 ngày, dịch bị khoanh vùng, chặn đứng và bị tiêu diệt, không có bệnh nhân nào bị tử vong, dịch đã không lây lan ra cộng đồng,” ông Hà tự hào nói về những chiến công của các bác sỹ thời đó.

Minh bạch thông tin

Là người có hơn 40 năm làm việc trong lĩnh vực y tế dự phòng, Nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế Trịnh Quân Huấn cho hay, ông đã trải qua qua hàng trăm vụ dịch, nhưng chưa có vụ dịch nào căng thẳng và áp lực như đại dịch SARS năm 2003.

Khi dịch SARS bùng phát, là người đứng đầu Vụ Y tế Dự phòng – Vụ trực tiếp chỉ đạo và thực hiện các biện pháp phòng chống dịch, ông Huấn nhớ lại, dịch SARS bắt đầu xảy ra ở Trung Quốc từ tháng 11/2002. Đến ngày 24/2/2003, một người Mỹ gốc Trung Quốc từ Hongkong sang Việt Nam có các triệu chứng sốt, ho… Ngày 26/2/2013 bệnh nhân đó nhập viện Việt-Pháp.

Sau đó, tình hình dịch tương đối nguy hiểm. Tại Việt Nam, “điểm nóng” đầu tiên của dịch là bệnh viện Việt-Pháp. Những ngày đầu tháng Ba, số ca nhiễm bệnh tăng lên hàng ngày, từ 15 lên 17, 20 rồi 30 người… Ông Huấn nhấn mạnh, vào thời điểm đó, điều nguy kịch nhất là nhiều trường hợp nhiễm SARS khó thở, sốt cao, trong khi đó số lượng máy thở thì rất ít nên nguy cơ các bệnh nhân tử vong rất cao.
