Thực trạng kiến thức và kỹ năng của điều dưỡng viên

  - Để góp phần nâng cao kiến thức, trình độ chuyên môn  cho đội ngũ điều dưỡng viên, phát hiện và bổ xung kiến thức, kỹ năng còn thiếu trong việc chăm sóc và phục vụ người bệnh tâm thần nói chung và người bệnh tâm thần có ý tưởng trốn viện nói riêng, tôi tiến hành đề tài “Thực trạng kiến thức và kỹ năng của ĐD viên về chăm sóc bệnh nhân tâm thần có ý tưởng và hành vi trốn viện” nhằm các mục tiêu sau:

       + Khảo sát sự hiểu biết của đội ngũ điều dưỡng viên của bệnh viện BVSKTT Quảng Ninh về kiến thức và kỹ năng xử trí khi chăm sóc người bệnh tâm thần có ý tưởng trốn viện.

       + Phát hiện các thiếu sót về kiến thức và kỹ năng xử trí khi chăm sóc bệnh nhân tâm thần có ý tưởng trốn viện của đội ngũ điều dưỡng viên để có kế hoạch tập huấn bổ xung.

  ĐỐI TƯỢNG, PHUƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

1.    Đối tượng nghiên cứu:

-   Khảo sát 40 điều dưỡng viên đang công tác tại các khoa lâm sàng của bệnh viện BVSKTT Quảng Ninh trong thời gian từ tháng 5/2013 đến tháng 7/2013.

-   Loại trừ các ĐD viên đang làm việc tại các phòng ban và những người không trực tiếp chăm sóc và theo dõi bệnh nhân tâm thần.

 

2.    Phương pháp nghiên cứu:

 

-   Xây dựng mẫu phiếu điều tra dựa trên tài liệu “Qui trình, kỹ thuật chăm sóc người bệnh tâm thần” của ngành tâm thần ban hành năm 2000.

-   Tiến hành phỏng vấn mỗi ĐD viên trong thời gian 30 phút. Ghi các thông tin thu được vào phiếu điều tra.

-   Thống kê tần xuất kết quả trả lời theo từng câu hỏi trong phiếu điều tra, từ đó tìm ra những phần kiến thức thiếu sót để đề xuất giải pháp khắc phục.

-   Xử lý số liệu theo phương pháp thống kê toán học.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   II.          KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN:

 1.    Đặc điểm đối tượng nghiên cứu:

1.1. Tuổi và giới:

 Bảng 1: Phân bố lứa tuổi đối tượng nghiên cứu:

STT	LỨA TUỔI	SỐ NGƯỜI	TỶ LỆ %
1.	20-30	17	42.5
2.	31-40	16	40
3.	41-50	7	17.5
4.	> 50	0	0
Tổng số		40	100

  

Biểu đồ 1: Tuổi

     Tổng số điều dưỡng được khảo sát là 40 người, tuổi trẻ nhất là 22 tuổi, cao nhất là 50. Kết quả bảng 1 cho thấy đội ngũ điều dưỡng bệnh viện Bảo Vệ Sức Khỏe Tâm Thần Quảng Ninh tập trung chủ yếu ở 2 lứa tuổi từ 20-30 và từ 31-40 chiếm tỉ lệ rất cao từ 40% đến 42.5% toàn bộ số đối tượng nghiên cứu. Đây là nhóm người đang ở độ tuổi có sức khỏe và dễ tiếp thu những kiến thức mới, dễ thích nghi với điều kiện làm việc có sự thay đổi, rất thuận lợi cho việc nâng cao kiến thức và kỹ năng chăm sóc bệnh nhân.

 

 

 Biểu đồ 2: Giới

Theo số liệu khảo sát, trong 40 điều dưỡng, điều dưỡng nam là 9 người chiếm 22.5 %, nữ là 39 người chiếm 77.5%. Kết quả này cho thấy nữ chiếm tỷ lệ rất cao trong đội ngũ điều dưỡng viên bệnh viện. Đây có thể coi là yếu tố thuận lợi cho công tác chăm sóc người bệnh, tìm hiểu tâm lí người bệnh vì nữ có xu hướng giao tiếp nhẹ nhàng, tỉ mỉ và gần gũi hơn so với các đồng nghiệp nam. Tuy nhiên yếu tố khó khăn là điều dưỡng nữ khó có thể xử trí khi bệnh nhân có biểu hiện rối loạn, kích động.

	SỐ NĂM CÔNG TÁC	SỐ NGƯỜI	TỶ LỆ %
1.	< 5 năm	14	35
2.	5-10 năm	14	35
3.	10-15 năm	6	15
4.	15-20 năm	5	12.5
5.	> 20 năm	1	2.5
Tổng số		40	100

Bảng 2: Số năm công tác:

 

 

 

 Biểu đồ 3: Năm công tác

2.    Khảo sát sự hiểu biết của ĐD viên về kiến thức và kỹ năng phải làm khi chăm sóc bệnh nhân tâm thần có ý tưởng trốn viện:

Bảng 3: Khảo sát về công tác chuẩn bị:

STT	NỘI DUNG KIẾN THỨC	SỐ NGƯỜI	TỶ LỆ%
1.	Cần ghi cụ thể địa chỉ BN, cơ quan, số điện thoại	40	100
2.	BN phải mặc quần áo bệnh viện	40	100
3.	BN không cần phải mặc quần áo bệnh viện	0	0
4.	Giám sát BN trong mọi công việc	34	85
5.	Để BN tự đi làm xét nghiệm khi cần thiết	0	0

     

      Kết quả nghiên cứu ở bảng 3 cho thấy: Trong các yêu cầu về công tác chuẩn bị khi chăm sóc bệnh nhân tâm thần có ý tưởng trốn viện, tất cả các điều dưỡng viên được hỏi đã trả lời khá tốt các yêu cầu cần phải làm. 100% xác định “Cần phải ghi cụ thể địa chỉ BN, cơ quan, số điện thoại”. 100% xác định “Bệnh nhân phải mặc quần áo bệnh viện”. Tuy vậy, vẫn còn một số điều dưỡng viên cho rằng không cần “giám sát bệnh nhân trong mọi công việc”, đây là suy nghĩ không đúng trong công tác chăm sóc bệnh nhân có ý tưởng trốn viện và cần được khắc phục.

      Như vậy qua kết quả trên có thể thấy công tác chuẩn bị trong chăm sóc bệnh nhân tâm thần có ý tưởng trốn viện được tiến hành khá tốt tại bệnh viện BVSKTT Quảng Ninh.

 Bảng 4: Các công việc cần thiết khi BN có ý tưởng trốn viện:

STT	NỘI DUNG KIẾN THỨC	SỐ NGƯỜI	TỶ LỆ%
1.	Thông báo nhân viên trong khoa biết để đề phòng	40	100
2.	Không cần thông báo vì đó là việc của trưởng khoa	0	0
3.	Giải thích cho BN hiểu bệnh để yên tâm điều trị	40	100
4.	Không cần giải thích vì BN tâm thần thường phủ định bệnh	0	0
5.	Tạo điều kiện cho BN sinh hoạt giải trí thoải mái tại khoa	39	97.5
6.	Quản lí ngay BN vào buồng cách ly để BN không thể trốn được	4	10
7.	Yêu cầu bác sỹ cho thuốc liều thật cao đển BN ngủ thật nhiều không thể trốn viện được	0	0
8.	Giám sát chặt chẽ những BN có ý tưởng trốn viện	39	97.5
9.	Đi tua kiểm tra BN 15 phút 1 lần	33	82.5
10.	Đi tua kiểm tra BN 30 phút 1 lần	6	15
11.	Đi tua kiểm tra BN 60 phút 1 lần	0	0
12.	Tăng cường chú ý những giờ BN hay trốn viện: chập tối, giờ uống thuốc, giờ giao ca….	40	100

          Kết quả nghiên cứu ở bảng 4 cho thấy trong tất cả các công việc cần thiết cần tiến hành khi chăm sóc bệnh nhân có ý tưởng trốn viện đa số các điều dưỡng viên đều xác định đúng các công việc như: “Thông báo cho nhân viên trong khoa biết để đề phòng”, “ Giải thích cho bệnh nhân biết để yên tâm điều trị”, “Tạo điều kiện để bệnh nhân sinh hoạt giải trí thoải mái trong khoa”, “ Giám sát chặt chẽ những bệnh nhân có ý tưởng trốn viện”, “Tăng cường chú ý những giờ bệnh nhân hay trốn viện: chập tối, giờ uống thuốc, giờ giao ca…” đạt tỷ lệ từ 97%-100%.

     Tuy nhiên việc đi tua trong ca trực chưa được nhận thức đúng đắn và đầy đủ. Tỷ lệ điều dưỡng viên xác định đúng công việc “Đi tua 15 phút 1 lần” chỉ đạt 82.5%. Có 15% điều dưỡng viên chủ quan cho rằng chỉ cần  đi tua 30 phút 1 lần. Đi tua 15 phút 1 lần là công việc cần thiết quan trọng trong chăm sóc người bệnh có ý tưởng trốn viện, điều dưỡng viên cần được tập huấn và nhắc nhở thường xuyên hơn. 

Bảng 5: Công việc cần thiết khi BN trốn viện:

STT	NỘI DUNG KIẾN THỨC	SỐ NGƯƠI	TỶ LỆ%
1.	Khi BN trốn viện cần báo ngay trực cấp trên và tổ chức đi tìm	38	95
2.	Cần có ít nhất 2 người cùng đi tìm đề phòng BN chống đối  nguy hiểm	35	87.5
3.	Cần báo ngay cho người nhà BN để kết hợp đi tìm	38	95
4.	Báo ngay cho công an nơi gần nhất	6	15
5.	Báo cho công an nơi gần nhất nếu không tìm thấy BN sau 24h	31	77.5

 

      Kết quả nghiên cứu ở bảng 5 cho thấy: kiến thức và kỹ năng của điều dưỡng viên về các công việc cần thiết khi bệnh nhân đã trốn viện còn thiếu sót, chỉ có 3 công việc “Khi BN trốn viện cần báo ngay trực cấp trên và tổ chức đi tìm”, “Cần có ít nhất 2 người cùng đi tìm đề phòng BN chống đối  nguy hiểm”, “Cần báo ngay cho người nhà BN để kết hợp đi tìm” được nhận thức tương đối tốt, đạt tỷ lệ từ 87%-95%.

 Bảng 6: Ghi chép công việc phải làm:

STT	NỘI DUNG KIẾN THỨC	SỐ NGƯỜI	TỶ LỆ%
1.	Ghi vào bệnh án giờ BN trốn viện	39	97.5
2.	Ghi vào bệnh án đường đi của BN và tài sản mang theo	18	45
3.	Ghi vào bệnh án giờ BN quay lại viện	39	97.5
4.	Không cần ghi chép tình trạng BN khi họ quay lại bệnh viện an toàn	0	0

 

Kết quả nghiên cứu về ghi chép công việc phải làm của điều dưỡng viên khi bệnh nhân trốn viện thể hiện ở bảng 6 cho thấy: 97.5% điều dưỡng viên đã hiểu đúng về các công việc phải được ghi lại như: “Ghi vào bệnh án giờ BN trốn viện”, “Ghi vào bệnh án giờ BN quay lại viện”. Tuy nhiên chỉ có 45% điều dưỡng viên cho rằng cần “Ghi vào bệnh án đường đi của BN và tài sản mang theo” đây là một sự thiếu sót cần được củng cố lại cho các điều dưỡng viên.

 

 

 

 

 Bảng 7: Dặn dò, hướng dẫn:

 

STT	NỘI DUNG KIẾN THỨC	SỐ NGƯỜI	TỶ LỆ%
1.	Giải thích cho BN yên tâm điều trị, bệnh viện không phải là nơi giam giữ	40	100
2.	Nghiêm khắc và có hình thức kỷ luật để BN sợ và cam kết không tái phạm	7	17.5
3.	Quản lí ngay BN vào buồng cách ly để BN không trốn viện được nữa	10	25
4.	Không cho BN giữ tiền khi đang điều trị tại bệnh viện	37	92.5

 

      Kết quả khảo sát của bảng 7 cho ta thấy được kiến thức và kỹ năng giáo dục sức khỏe, những điều cần dặn dò hướng dẫn đối với bệnh nhân và gia đình người bệnh của điều dưỡng viên như sau:

      100% điều dưỡng viên được hỏi đề đồng ý phải “Giải thích cho BN yên tâm điều trị, bệnh viện không phải là nơi giam giữ”, 92.5% “Không cho BN giữ tiền khi đang điều trị tại bệnh viện”. Tuy nhiên vẫn còn ý kiến không đúng cho rằng cần phải “Nghiêm khắc và có hình thức kỷ luật để BN sợ và cam kết không tái phạm” chiếm tỷ lệ 17.5%.

 

 

 

 III.          KẾT LUẬN:

       Qua khảo sát 40 điều dưỡng viên đang công tác tại các khoa lâm sàng của bệnh viện Bảo Vệ Sức Khỏe Tâm Thần Quảng Ninh trong thời gian từ tháng 5/2013 đến tháng 7/2013 về thực trạng kiến thức và kỹ năng cần có của điều dưỡng viên trong công tác chăm sóc bệnh nhân tâm thần có ý tưởng trốn viện, tôi có một số nhận xét như sau:

 1.    ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

     -   Giới tính: đa số điều dưỡng viên là nữ chiếm tỷ lệ 77.5%

-   Tuổi: lứa tuổi thường gặp từ 20-40 chiếm 82.5%

-   Số năm công tác tai bệnh viện từ <5-10 năm chiếm đa số 70% trong nhóm nghiên cứu.

 2.     KIẾN THỨC VÀ KỸ NĂNG CHĂM SÓC BỆNH NHÂN TÂM THẦN CÓ Ý TƯỞNG TRỐN VIỆN:

 a.     Công tác chuẩn bị: Hầu hết các điều dưỡng viên đều có kiến thức đầy đủ và chính xác chiếm tỷ lệ 98-100%.

b.    Các công việc cần thiết khi bệnh nhân có ý tưởng và đã trốn viện:

        Các công việc cần làm đều được hiểu biết đầy đủ đạt tỷ lệ từ 84- 100%.

c.  Các công việc cần ghi chép trong hồ sơ bệnh  án và dặn dò hướng dẫn trong quá                trình chăm sóc bệnh nhân đều được nhận thức tốt đạt tỷ lệ từ 84-92%. Còn một số công việc chưa được hiểu biết đầy đủ như: “ Ghi vào bệnh án đường đi của người    bệnh và tài sản mang theo” chỉ đạt 45%. Một số nhận thức không đúng như

“Nghiêm khắc và có hình thức kỷ luật để bệnh nhân sợ và cam kết không tái phạm” gặp trong 17.5%  số điều dưỡng viên được khảo sát.

IV.          KIẾN NGHỊ:

- Về kiến thức, kỹ năng:

Bệnh viện thường xuyên mở các lớp tập huấn chuyên môn chuyên ngành tâm thần cho độ ngũ điều dưỡng viên, để nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân tâm thần trong điều trị nội trú, góp phần nâng cao chất lượng điều trị:

        + Tập huấn nâng cao kiến thức về bệnh tâm thần.

        + Tập huấn về kiến thức chăm sóc bệnh nhân tâm thần nói chung, chăm sóc       bệnh nhân tâm thần có ý tưởng và hành vi bỏ viện nói riêng.

- Về cơ sở vật chất:

        + Nên lắp camera tại các bệnh phòng giúp cho quá trình quản lý, theo dõi và chăm sóc người bệnh có ý tưởng bỏ viện hiệu quả hơn.

        + Kiểm tra, củng cố hệ thống cửa chính, cửa sổ và cửa ra vào bệnh phòng, tường bao quanh khoa phòng thường xuyên.

 TÀI LIỆU THAM KHẢO

STT	TÊN TÀI LIỆU	TÁC GIẢ
1.	Qui trình điều dưỡng người bệnh tâm thần             ( Chăm sóc BN có ý tưởng trốn viện trang 15)	Hội tâm thần học Việt Nam
2.	Phương pháp nghiên cứu điều dưỡng	Phạm Đức Mục- Nhà xuất bản y học 2006
3.	Phương pháp nghiên cứu khoa học trong y học và sức khoẻ cộng đồng	Trường ĐH Y Hà Nội-Khoa Y Tế Công Cộng-Nhà xuất bản Y Học