10 sự thật về Sức khỏe Tâm thần

Sự thật 1: Khoảng 20% trẻ em và thanh thiếu niên trên toàn thế giới có bệnh tâm thần hoặc vấn đề về sức khỏe tâm thần.

Khoảng một nửa các rối loạn tâm thần bắt đầu vào khoảng trước tuổi 14. Các dạng rối loạn tâm thần tương tự nhau được ghi nhận ở mọi nền văn hóa. Các rối loạn tâm thần-thần kinh là một trong những nguyên nhân dẫn tới tàn tật ở người trẻ tuổi. Tuy nhiên, các khu vực trên thế giới có tỷ lệ phần trăm dân số ở độ tuổi dưới 19  cao nhất lại là nơi có mức thấp nhất các nguồn lực sức khỏe tâm thần. Hầu hết các nước thu nhập thấp và thu nhập trung bình chỉ có một bác sĩ tâm thần nhi cho 1 -  4 triệu người.

Sự thật 2: Rối loạn tâm thần và nghiện chất là những nguyên nhân hàng đầu gây tàn phế trên toàn thế giới.

Khoảng 23% trường hợp tử vong do tàn tật gây ra bởi rối loạn tâm thần và nghiện chất.

Sự thật 3: Mỗi năm, có khoảng 800.000 người chết vì tự sát.

Hơn 800 000 người chết do tự sát hàng năm và tự sát là nguyên nhân hàng thứ hai gây tử vong ở độ tuổi 15-29. Có những dấu hiệu cho thấy cứ một người trưởng thành đã chết vì tự sát (tự sát thành công) thì có thể đã có hơn 20 người khác tìm cách tự sát (toan tự sát). 75% các vụ tự tử xảy ra ở các nước thu nhập thấp và thu nhập trung bình. Rối loạn tâm thần và sử dụng có hại của rượu góp phần vào nhiều vụ tự tử trên toàn thế giới. Sớm xác định và quản lý hiệu quả là chìa khóa để đảm bảo rằng mọi người nhận được sự chăm sóc mà họ cần.

Sự thật 4: Chiến tranh và thảm họa có ảnh hưởng to lớn đến sức khỏe tâm thần và trạng thái thỏa mái về tâm lý.

Tỷ lệ rối loạn tâm thần có xu hướng tăng gấp đôi sau những trường hợp khẩn cấp, thảm họa (chiến tranh, thiên tai, dịch bệnh,…).

Sự thật 5: Các rối loạn tâm thần là những nguy cơ quan trọng ảnh hưởng đến các bệnh khác, có thể gây thương tích có chủ ý và không chủ ý cho bản thân hoặc môi trường xung quanh.

Rối loạn tâm thần làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh từ các bệnh khác như HIV, bệnh tim mạch, tiểu đường, và ngược lại.

Sự thật 6: Sự kỳ thị và phân biệt đối xử với bệnh nhân tâm thần và gia đình bệnh nhân làm gia tăng khoảng cách tiếp cận các dịch vụ tâm thần nói riêng và dịch vụ y tế nói chung.

Sự hiểu lầm và kỳ thị với bệnh lý tâm thần là phổ biến. Mặc dù phương pháp điều trị có hiệu quả đối với các rối loạn tâm thần, nhưng vẫn có quan niệm rằng các rối loạn tâm thần là không thể chữa được hoặc người bị rối loạn tâm thần là khó tính, không thông minh, hoặc không có khả năng đưa ra quyết định. Sự kỳ thị này có thể dẫn đến tình trạng lạm dụng, bị bỏ rơi, cô lập và không hỗ trợ hoặc chăm sóc sức khỏe cho họ.

Sự thật 7: Vi phạm quyền con người đối với bệnh nhân tâm thần và tàn tật được ghi nhận ở nhiều nước trên thế giới.

Vi phạm bao gồm sự giam giữ, chỗ ở là những nơi hẻo lánh, heo hút và thường bị từ chối nhu cầu cơ bản và sự riêng tư. Rất ít quốc gia có một khung pháp lý để bảo vệ đầy đủ quyền lợi của người bị rối loạn tâm thần.

Sự thật 8: Thiếu hụt và không đồng đều về nguồn lực làm việc trong ngành tâm thần tồn tại khắp nơi trên thế giới

Tình trạng thiếu bác sĩ tâm thần, điều dưỡng tâm thần, nhà tâm lý học và nhân viên xã hội là một trong những rào cản chính để cung cấp điều trị và chăm sóc tại các quốc gia thu nhập thấp và thu nhập trung bình. Các nước có thu nhập thấp chỉ có khoảng 0,05 bác sĩ tâm thần và 0,42 điều dưỡng trên 100.000 dân. Tỷ lệ bác sĩ tâm thần/100.000 ở các nước có thu nhập cao là rất lớn, gấp khoảng 170 lần và tỷ lệ các y tá, điều dưỡng là cao hơn 70 lần.

 

 

 

 

Sự thật 9: 5 rào cản lớn làm ngăn trở sự phát triển dịch vụ sức khỏe tâm thần

Để tăng cường sự sẵn có của các dịch vụ sức khỏe tâm thần, có 5 rào cản quan trọng mà cần phải được khắc phục: sự vắng mặt của sức khỏe tâm thần trong chính sách y tế công cộng và các tác động đối với kinh phí; Cơ cấu tổ chức hiện tại của các dịch vụ sức khỏe tâm thần; thiếu liên kết trong chăm sóc ban đầu; thiếu nguồn nhân lực cho sức khỏe tâm thần; và thiếu sự lãnh đạo sức khỏe tâm thần cộng đồng.

Sự thật 10: Nguồn tài chính đầu tư cho sức khỏe tâm thần còn thấp.

Các chính phủ, các nhà tài trợ và các nhóm đại diện cho người sử dụng dịch vụ sức khỏe tâm thần và gia đình họ cần phải liên kết với nhau để tăng các dịch vụ sức khỏe tâm thần, đặc biệt là ở các quốc gia thu nhập thấp và trung bình. Các nguồn tài chính cần thiết là tương đối khiêm tốn: 2 USD bình quân đầu người mỗi năm ở các nước thu nhập thấp và đô la Mỹ 3-4 ở các nước thu nhập dưới mức trung bình.